April 28, 2022

गुपचुप गुपचुप सदानन्द अभागी

बागियान शर्माले २०६६ सालमा दुई ओटा गजल सङ्ग्रह चुपचाप चुपचाप र गुपचुप गुपचुपका पाण्डुलिपी तयार पार्नु भएको थियो । चुपचाप चुपचापले त्यही साल कृति बन्ने अवसर प्राप्त ग¥यो भने गुपचुप गुपचुपको प्रकाशन आएर २०७७ सालमा भयो । यी दुई कृतिको रचनापछि बागियान शर्माले गजल लेख्न छाडेको घोष्णा गरेको धारणा 'लेखकका कुरामा' प्रष्ट पारिएको छ । चुपचाप चुपचाप गजसङ्ग्रह पढ्न पाएको छैन तर 'गुपचुप गुपचुप' भने मैले अध्ययन गर्दै छु । गजल स्तरीय छन् । विविधतामा सजिएका छन्  तर गजलकारले यस्तो निर्णय लिनुमा निश्चय पनि  केही कारण होला त्य ो भने मलाई थाहा हुने कुरा भएन ।
मोतीराम भट्टले भित्र्याएका गजलले निकै खुट्कीला पारगर्दै आजसम्म आइपुग्दा निकै फन्को मारिसकेको छ । गजल गायन विद्याको रूपमा मात्र नभै विविध पक्षमा गजल लेखिन थालेका छन् । बास्तवमा यो स्थापित विधा हो ।
संरचना –आवरण पृष्ठ बाहेक, प्रकाशकीय,भूमिका र लेखकका कुरा गरी १४ पृष्ठ, ८२ ओटा गजल गरी ८२ पृष्ठ र कूल९६ पृष्ठको यो कृति, सुन्दर अग्र आवरण र पछिल्लो आवरणमा पाँच ओटा गजलले कृतिलाई सिङ्गारेको छ । यस कृतिको प्रकाशन सेवेन पिआर सप्लायर्स ( पथलैया बाराले ) गरेको छ र मूल्य रु ३००।– राखिएको छ ।
कृतिभित्र प्रवेश गर्दा – गजल विविधताले सजिएका छन् । पहिलो गजलमा मानवीय सम्वेदनाका आँसु गालामा नभएर मुटुमाझ झर्नथाले भन्दै गजलकारले नेपालको कृषि र किसानको बारेमा विश्लेषण गर्दै भन्छन्
कृषिप्रधान राज्यका  नागरिक भए पनि
हरसाल भोकभोकै बस्तीबस्ती मर्न थाले
 गजल १, पृष्ठ १५
नेपाल एउटा कृषिप्रधान देश हा तर यसको उत्पादनले जनतालाई खुवाउन सकेको छैन । जनता भोक भोकै मर्नलागेकोमा गजलकार चिन्तित छन् ।
गजलमा कतै प्रकाशको खोजी छ कतै कतै मानवता बगेका कुरा छन्, आँसु बगाउँदैमा इतिहाँस नफेरिने कुार,अस्मिता पोखिएका कुरा, स्वाभीमान चुकेका कुरा,गजलकारले स्वतन्त्ररूपमा आप्mना धारणा राखेका छन् ।
आज देशमा देखिएका अनमेल मेलमिलापलाई गजलकारले यसरी पोखेका छन् –
हिजोका शहादत आज जम्मै खेल भए
बाध बाख्रा एकै खोर , यो अनौठा मेल भए
गजल ५ पृष्ठ १९
 गजलकारको धारणा छ मानिस बेइमानी हुनु हुँदैन बेइमानीको मनभित्र तिखो तिखो झीर हुन्छ र बाहुबिच नदेखिने तीर हुन्छ । त्यसो हुँदा सतर्क रहनु पर्छ  आफ्नो बाटो मिार्ण गरेर अगाडी बढ्नु पर्छ । जो काम बाट भाग्न खोज्छ त्यस्ताको लागि समथर जग्गा पनि भिरको रूपमा दर्शिन्छ ।
गजलकारमा देश प्रेमको अमिट छाप छ । उनी माटोको प्रैम बाड्न चाहान्छन् ।  देशलाई  काँधमा राख्न चाहान्छन् । देश दुख्दा मुटु सुक्नु जस्ता राष्ट्रप्रेमले भरिएका धारणाहरू गजलमा आएका छन् ।
मानव जीवन  विविधतामा सजिएको छ । यहाँ रोदन छ, हाँसो छ कतै पीडै पीडा छ कतै आनन्दै आनन्द छ ।बागियानले यस गजल सङ्ग्रहमा थुप्रै धारणाहरू समेटेको देखिन्छन् ।
मुटुभित्र क्लेष साँची चोइटिएर हाँस्दै छु म
जीवन पथको गोरेटोमा तर छाती गलिरह्यो
गजल २२, पृष्ठ ३६
परिभाषा जिन्दगीले विविधता खोजेको हो
उठाइएका आस्थाहरू सधैं–सधैं ढलीरह्यो
गजल २२, पृष्ठ ३६
विरह र व्यथासँगै मिठो लाग्छ जिन्दगानी
जिजीविषा बोकें तर आखिर सबै बन्यो सूल
गजल २३ पृष्ठ ३७
आगो बोकी छातीभित्र बाहिर पानी हुनुप¥यो
दुःख पीडा पचाएर विश्वास जम्मै धुनुप¥यो
गजल ३६, पृष्ठ ५०
आर्थिक प्रलोभनले मानिसको स्वरूप, स्थान सबै बदलिन्छ –
हिजो सम्म नरक भन्थ्यो आज धाम भयो
आस्था सबै पाखा लागे अघि दाम भयो
गजल ४७ पृष्ठ ६१
अस्ति सम्म रावण दाँजिनेमा परेको छ
एकाएक आज तेत्रा युगको राम भयो
गजल ४७ पृष्ठ ६१
गजलकारको भनाइ छ आवरणले सबै सत्य देखाउँदैन –
देख्या सबै सत्य हुन्न
भित्र कालो धन्दा हुन्छ
गजल६३, पृष्ठ७७
सहिदप्रति गजलकारले प्रश्न गर्दै लेख्छन् –
उठेको हो एउटा प्रश्न
सहिदले के चैं पायो
गजल ७७पृष्ठ ९१
संसार आज द्वन्द्वमा फसिएको छ ।शक्ति शक्ति बीच र अहम्ताको कारणले गर्दा संसार आज अशान्त छ ।नेपालमा पनि निकै द्वन्द्व मच्चियो । आपूm आपूmमै काटा मारले देशको आर्थिक सामाजिक, राजनीतिक क्षेत्र निकै धमिलियो । यसबाट सबैले हारेका छौं भन्ने धारणा राखेका छन् गजलकारले
–हो त ? हामिले हा¥यौं र हारिरहेछौं
 आज आफैले आफैलाई मारिरहेछौं
 गजल५०, पृष्ठ ६४
जित्ने कुरा त टाढा छ क्षितिज झैं
आफ्नैमा कलहको बिउ सारिरहेछौं
गजल५०, पृष्ठ ६४
गजल प्राय शृङ्गार रसमा लेखिने गरिन्छ । यस कृतिमा शृङ्गारिक गजलहरूको बाहुल्यता देखिन्छ । प्रेममा आधारित विविध खाले गजलहरू हामिले यहाँ पढ्न पाउँछम् ––
प्रिया तिम्रो मुहार अहो ! घाम जस्तो छ
 खाली खल्तीभत्रि आज दाम जस्तो छ
गजल ५१,पृष्ठ ६५
न मनको भाकाभरि गीत बनेर आयौ
न त मस्त जवानीमा प्रीत बनेर आयौ
गजल २०,पृष्ठ ३४
छातीभित्र गुराँसका थुँगाहरू खिलेको छ
तिम्रो मिठो स्पर्शले पवन पनि हिलेको छ
गजल २९,पृष्ठ ४३
गुपचुप गुपचुप गजलभित्रका शेरहंरू मिठास भरिएका छन् । गजल सिद्धान्तमा आधारित रहेर नै लेखिएका छन् । भाषा सरल छ । तर बागियान शर्माले यति राम्रा गजल सिर्जना गर्दागर्दै किन गजल लेखनबाट टाढा हुन मन लाग्यो यो भने आश्चर्यको कुरा हो । यस गजल कृतिमा यस भन्दा अगाडी नबढी विदा लिने बिचार गरेको छु ।
धन्यवाद
 २०७९ साल वैशाख १५ गते  

No comments:

Post a Comment