शान्तिमायको अधुरो सपना

शान्तिमायको अधुरो सपना सदानन्द अभागी        नारायणगढबाट बुटवल लाग्दा एउटा राम्रो बजार, बजारको माझबाट पूर्ब पश्चिम राजमार्ग, बाटोबाट तलतिर झर्दा, स्यानो खोल्सो, खोल्सो पारगर्दा साथ जोडिएको एउटा सानो खेतको फोगटो, त्यो फोगटाेमा एउटा सानो झोपडी, झोपडीमा धनवीर र सुनमायाले गरिबीका दिन काटीरहेका थिए। यी दुईको मिलन पनि गरिबीको ढोकाबाटै सुरु भएको थियो। दिन बित्तै गए। मनवीर नामको छोरा जन्म्यो । छोराे जन्मेकोमा खुसीयाली राम्रैसँग मनाइयो। मनवीरको जीवन सुख र दुःखसँग बित्तै गयो । बाबु आमाको सुखमा उसले पनि सुख पाउँथ्यो, दुःखमा उसले पनि दुःख झेल्न पर्दथ्यो। धनवीर पूँजीबाट गरिब भए पनि मनबाट त आफूलाई कहिलै गरिब सम्झेन। सुनमायाको पनि शरीर सुनबाट बञ्चित थियो तर भावनाबाट उसको शरीर सुनैसुनले ढाकिएको थियो । भावना जति धनी भए पनि के गर्ने? आखिरमा घरव्यवहार चलाउनलाई, धनको आवश्यक्ता पर्दथ्यो। धनवीरको वीरताको झोकले केही गरेन। न त उसले छोरा पढाउन नै सक्यो, न त घरकीलाई, राम्रो टालोले जीउ ढाक्न नै सक्यो। सम्पतीको नाममा उसको एटा घडेरी र एक कट्ठा घोलखेत मात्र थियो। यति जग्गाले खान लाउन पुग्ने कुरै भएन। आफ्नो दैनिक गुजरा चलाउन धनवीर र मनमाया, निमक खान जानु पर्दथ्यो। निमक खान पनि त खेतीपातीको मौसम अनुसार हुनपर्‍यो । जीवन धान्न धौ धौ भएका धनवीरलाई मन मायाले पल्लाघरे लाहुरेसँग सल्लाहा गरेर, धनवीरेलाई पनि एक–दुई बर्ष लाहुरजाने सल्लाहा दिई। उसको आशा थियो, लोग्नेले केही सम्मती कमाओस्, घरमा टिनहाल्न सकिओस्, एकहल भए पनि खेत जोरिओस् र एउटा राम्रो टालोले जीउ ढाकिओस्। श्रीमतीको भावना सुन्दा धनवीरेलाई अङ्गमा साह्रै घाम लाग्यो। पल्लाघरे, साइँलादाइको साथमा धनवीरे पञ्जावतिर लाग्यो। सुनमाया र धनवीरेको घरयासी सल्लाहामा छोरा मनवीरेलाई पनि साथैमा लाने कुरामा सहमती भयो। धनवीरेले सोचेको थियो, लाहुर जाने बित्तिकै, राम्रो नोकरी पाउँदछु। नोकरी पाए पछि, छोरालार्र्ई पनि पढाउन थाल्दछु तर त्यसो हुन सकेन। यता सुनमायालाई घर चलाउने पुरै जिम्मा आयो। "नेपाल गए कपालसँगै, ब्रह्म गए कर्मसँगै" धनवीरेको कर्म साह्रै खोटी रहेछ। उसले कुनै किसिमको जागिर पाउन सकेन। जालन्धर, चण्डिगढ, लुधियानाका सबै कारखाना चाहार्‍यो तर जागिरको नाममा हातलाग्यो शून्य भए पछि, रेलवे स्टेशनमा कुल्लीको काम गर्न थाल्यो। मनवीरले के गर्ने ऊ पनि आफ्नो बाबुको पछि पछि लाग्यो। धनवीरेले छोरालाई पढाउन सकेन। उसले बोकेका सपना कुनै पनि सफल भएनन्। प्रगतिको बाटो रोकियो दिनभरि गरेको मेहनतको फल पनि उसले पाउन सक्दैनथ्यो। यस्तै क्रममा रेलकोलिग पारगर्न खोज्दा भारी निकै गह्रुँगो थियो। ऊ ढल्यो सुपरफाष्ट टे्नबाट उसको जीवनलीला समाप्त भयो। बाबुको जीवनलीला समाप्त भए पछि, आफ्नो धार्मिक कृयाक्रम गरेर र उसले होटलमा भाँडा माझ्न थाल्यो। एता धनवीरेको मृत्युको खवर सुन्ने बित्तिकै, सुनमायाको सारा सपनाहरू पानी पानी भए। उसले यो घाउलाई सहन सकिन र मुर्छापरी। यो मुर्छा नै उसको चिरनिद्रा थियो। मनवीर सानो थियो तर निकै चलाक पनि थियो, त्यसो हुँदा, भाँडामझाइबाट जीवन गुजरा नचल्ने देखिए पछि, उसले शीप सिक्ने कोसिस गर्‍यो। शीप सिक्दा तलव नपाउने, तलव नभए खान नपाउने भए पछि, उसले शीप सिक्न छाडेर पुन फुटपाथमा बसेर चिठा बिक्रीगर्न थाल्यो। यो कामबाट पनि हातमुख जोड्न बाहेक उसको केही चलेन । यो भन्दा त देशमै गएर, आफ्नो जीवनकर्म अघि बढाउने तर्फ निधोलियो र स्वदेश फर्क्यो। घरमा फर्कदा मनवीरले  आफ्नो घर पुरै माकुराको जालोले भरेको बाहेक केही पाउन सकेन। जीवनको सानो क्षणमा नै उसले ठूलो दुख र शोक व्यहोर्न पर्‍यो। मनवीरले आफ्नो जीवनलाई संघर्ष सम्झो। यो संघर्षबाट पार पाउन उसले बिक्रम ट्याम्पोको खलासी भयो। उसको शीप र कार्य कुशलताले गर्दा ऊ आफ्ै ड्राइभर बन्यो। ट्याम्पो चलाउँदा चलाउँदा उसले टयाक्सी चलाउन थाल्यो। अव त उसले आफ्नो काममा सफलता मिले पछि एउटी राम्री सुकुमारीलाई श्रीमती बनाएर भित्र्याउन ऊ सफल भयो। शान्तिमाया र मनवीरको जीवन सफलसँग बित्न थाल्यो। ड्राइभर कामबाट मनवीर त्यति खुसी थिएन। उसले पैसा कमाउन पनि सकिरहेको थिएन। उसलाई यो पेशामा दुई वटा रोगले सतायो। सबै भन्दा ठूलो रोग त काठमाण्डौको ट्राफिक जाम थियो यतिलेमात्र नभएर कहिले लाईसेन्स खोसिने, कहिले गाडी नै बग्गिखाना पुग्ने आदि आदि रोगले उसलाई सताएको थियो। दोश्रो रोग भनेको राती गाडी नचलाए पैसा नकमिने र राती गाडी चलाउँदा, गुण्डाहरूले पैसा नतिर्ने। यी दुवै रोगको उपचारलाई उसले निकै सावधानी अपनाउन पर्दथ्यो। दिनबित्ने क्रम जारी छ। यो दिन बित्ने क्रममा शान्तिमायालाई पनि धनी बन्ने रहर जाग्यो। अरब देशबाट ड्राइभरको माग भएको, पैसा बढ्ता कमाउन पाइने भने पछि शान्तिमायालार्र्ई श्रीमानलाई अरब पठाउने रहर जाग्यो। उनले बचाएको पैसाबाट थप रकम आमा र मामासँगबाट काढेर भए पनि खर्चको जोगो गर्ने काम भयो। उसलार्र्ई कुवेतकोलागि छनौट गरियो। छनौट प्रकृयामा यो कम्पनी निकै ठूलो छ र समय समयमा गाडीलिएर कुवेत पुग्नु पर्दछ भनिएको थियो। शान्तिमाया पनि श्रीमान वैदेसिक रोजगारमा राम्रो पैसा आउनेमा जान पाउने भए पछि निकै खुसी थिई। कानुनी प्रकृयामा जुन देश गए पनि त के थियो र? कस्तो दुर्दशा, एउटा म्यानपाउरलाई पैसा तिर्‍यो, अर्को म्यानपावरबाट ऊ उड्यो। जाने क्रममा आवुधावी, बहराइन् हुँदै ऊ कुवेत पुग्यो। कुवेतमा उसलाई भीमकाय ट्रली चलाउन लगाइयो। उसले यो ट्रली चलायो पनि तर चालकमा असफल भएको जानकारी दिइयो। अव ऊ ज्यामी बन्ने बाहेक कुनै उपाय रहेन। उसलाई ज्यामी बनाइयो। कामको प्रकृया मोडिनुको साथै, कामगर्ने स्थान पनि परिबर्तन हुने कुराहरू आए। तलव मान आश गरे भन्दा बढ्ता नै थियो।  पैसा कमाउन गएकाहरूले बढ्ता पैसा पाए पछि मनमा आशा जाग्नु स्वभाविक थियो। अव उनीहरू इराक जाने तरखरमा लागे तर भिसा पनि त थिएन, कम्पनीले लाने भए पछि उनीहरूले भिसाको कुनै ख्याल गरेनन्। कुवेतबाट रातको दुई बजे इराक प्रवेश गर्ने तयारीमा जुटेका मनवीरे र साथीहरूका आँखा अलजजिरा टेलीभिजनमा पुग्यो। त्यहाँ त बाह्रजना नेपालीको हत्याको प्रसारण भइरहेको थियो। बाह्रजनामा एकजनाको निर्मम् हत्या गरिएको थियो। यो दृश्यले मनवीरे र साथीहरूमा आफ्नो जान पनि जोखिममा परेको महसुस भयो।  ऊ सानै उमेरमा विदेशमा गएको, विदेशमा भोग्नपर्ने सारा समस्या उसले भोगेको र आज पुन जीवन चक्रमा दुर्भाग्यले समाएको, त्यसमा पनि दह्रो दलालले इराक जानपर्ने भनेर फसाएको, अव त सङ्घर्ष सिवाय अरू केही थिएन। मन वीरे र साथीहरू इराक नजाने भनेर जुटे। उसको नेतृत्वलार्र्ई साम्य पार्न स्वदेशी तथा विदेशी दलालका मानिस जुटे। छलफल भयो, बार्ता भयो, प्रलोभन देखाइयो तर मनवीरे मान्यवाला थिएन। अव त मुड्की ताकियो, ज्यानैलिने धम्किको आवाज गुञ्जीयो, उनीहरू बस्ने कोठाको पङ्खा र बिजुली काट्टियो। यो कारुणिक यातनामा पनि मनवीरेले आफ्नो आवाज अझै सशक्त पार्‍यो। साथीहरूले डटेर साथ दिए। तर अरण्यरोदनलाई कसले सुन्ने। अव त मनवीरे दलालहरूको आँखाको कसिङ्गर भैसकेको थियो। उसको पत्तासाफ पार्नु नै दलालहरूको एकमात्र सपना साकार पार्ने उपाय थियो। उसलेे ज्यान जोगाउँनु बाहेक कुनै उपाय थिएन। ऊ त्यहाँबाट भाग्यो। रातको बेला जाने नै कहाँ सक्दथ्यो र बुद्धिले साथ दियो र पानी टङ्कीको सहारा लिएर रात गुजार्‍यो। शुभ विहानीको सङ्केतमा ऊ त्यहाँबाट भागेर नेपाली होटल मालिकको सरणमा पुग्यो। नेपाली जुटे राजदूताबासलाई थाहा लाग्यो। ऊ आफू बाँच्यो र अरुलाई पनि बचायो। मनवीरेले आफ्नो ज्यान र गौरव बचाएर देश फर्क्यो तर ऋणको बोझ भने उसले ठूलै बोकेको छ तर पनि मनवीर र शान्तिमाया अझै हरेस खाएका छैनन्। त्यो ऋण चुक्ता गर्ने अभिलाशा बोक्दै मनवीर काठमाण्डौको गल्लि गल्लिमा टयाक्सी दौडाई रहेको छ। शान्तिमायाले साैभाग्यको सिन्दूर बोकेर परिश्रमको पसिना बगाउँर आफ्नो जीवन यात्रा पुरागर्ने अठोठ्तामा जुटेकी छन्। उनले आफूलाई सासू भन्दा भाग्यशाली सम्झेकी छन् । त्यहि भाग्यमा उनी रमायकी छन् र आफ्नै देशलाई सबै जुटेर विकास गर्न आह्वान गरेकीछन्।